ՄԵՆՅՈՒ

ՊԱՏՄԱՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ, ԳՐԱԿԱՆ - ԳԵՂԱՐՎԵՍՏԱԿԱՆ, ՓԱՍՏԱՎԱՎԵՐԱԳՐԱԿԱՆ, ՀԱՆՐԱՄԱՏՉԵԼԻ, ՈՒՍՈՒՑՈՂԱԿԱՆ, ԱԶԳԱՅԻՆ, ՀԱՅՐԵՆԱՍԻՐԱԿԱՆ, ԿՐԹԱԴԱՍՏԻԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԲԼՈԳ   «Բոլորն ուզում են իրենց երեխաներին թողնել լավ աշխարհ, իսկ ես աշխարհին ուզում եմ թողնել լավ երեխաներ» ԿԱՐԼՈՍ ՍԼԻՄ ԷԼՈՒ  
Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu

19.06.2013

ԼԻԶՊՈՆԻ ՁԱԽՈՂԱԾ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹԻւՆԸ

30 Ամեակի նախօրէին

Թող վերնագիրը սխալ մեկնաբանութիւններու առիթ չը՝տայ, եւ այսպէս.
30 տարիներ առաջ, 27 Յուլիս 1983–ին աննախադէպ գործողութիւն մը կատարուեցաւ եւրոպական մայրաքաղաքի մը մէջ, ծնունդով Լիբանանցի 5 Հայ երիտասարդներ թրքական դեսպանատունը գրաւեցին մի քանի ժամ, եւ ապա պայթեցուցին այն իրենք զիրենք նահատակելով…
30 տարի շատ գրիչ եւ թղթեր գործածուեցան մեկնաբանելու այս նախադէպը չունեցող գործողութիւնը, ոմանք փորցեցին զինուորական բաժինը քննարկել եւ վերլուծել, թէ այն ցախողած է, թէ մասնակի
յաջողած, եւայլն եւայլն, սակայն տարիներ ետք ի յայտ եկաւ թէ լիզպոնի գործողութեան իմաստը եւ թիրախը չէր կայանար զինուորական բաժինին այլ այն գարոզչական բնոյթ կը կրէր եւ թէ իր առաքելութեան մէջ 100 տոկոսով յաջողած է.
30 տարիներ առաջ եւ մինջ օրս հնչեցին բազմաթիւ ենթադրութիւններ, արտայայտութիւններ, երբեմն զորակցական երբեմն քննադատական իսկ երբեմն ալ մեղադրական…
Նախքան անդրադառնալը վերնագրին կուզեմ թուղթին յանձնել հետեւեալ արտայայտութիւնը պատանիի մը, որ ըսած էր 30 տարի առաջ.
Բնականաբար 1983 թուականին Յուլիս ամսուն, Պէյրութի 5 թաղամասերու մէջ կային ընտանիքներ որոնք կը սգային իրենց զավակներուն, եղբայրներուն կորուստը, կը սգային անոնց ֆիզիքական մահը, բայց միեւնոյն ժամանակ կը մխիթարուէին կատարուած ազգանուէր գործի վէհութիւնէն, եւ աւելին կը մխիթարուէին տեսնելով պատանիներու եւ երիտասարդներու աչքերուն մէջ վրդովումը, ատելութիւնը, վրէժխնդրութիւնը թուրքին հանդէպ.
Այդ ժամանակահատուածին, երբ արտուընէ իրիկուն կնդունէինք ցաւակցական այցելութիւններ, անհատապէս թէ խմբովին կուգային իրենց խոնարհումը յայտնելու նահատակի ծնողներուն եւ զորակցութիւն փոխանձելու, եկած էին խումբ մը պատանիներ, նշմարեցի պատի տակ ծալլապատիկ նստած մէկը կարմրած դէմքով կարծես արիւնը խուժած ըլլար ուղեղին, աչքերուս սեւեռածութիւնը չէի կրնար հեռացնել այդ պատանիէն, կուզէր ինձ բան մը ըսել բայց չեր կրնար, 5 մատները բրնցքած կուրծքին զարկաւ եւ սրտի խորքէն ըսաւ, իրենց ըրածը աւելի բարցր էր քան Մասիս լեռը, բայց մէնք արդիոք արժանի ե՞նք, որպէսզի հանգստացնեմ զինք ըսի, եթէ իրենք ձեզի եւ ընդհանրապէս Հայութեան համար նահատակուեցան ուրեմեն արժանի եք, չեմ կարծեր ըսաւ եւ հեռացաւ…
Գաղտնիք բացայայտած չեմ ըլլար եթէ ըսեմ թէ անձնասպանական գործողութիւնը մի քանի նպատակ կը հետապնդեր:
Առաջին
Մաքրել Հայկական զինեալ պայքարի անունը որը սկսած էր 1975 թուականին, Հայկական Ցեղասպանութեան Արդարութեան մարտիկներու վրիժարու քայլով, սակայն հետագային թրքական դեսպաններ ահաբեկելու հետ միատեղ տարբեր զինեալ կազմակերպութիւններ ինչպիսին ԱՍԱԼԱ-ն շեղուեցան իրենց արագելութիւնէն եւ փոխանակ բարցր պահեն զինեալ պայքարի անունը տարբեր ահաբեկչութիւններ իրականացնելով խլեցին ոչ թուրք անմեղ կեանքեր որը միջազգային ընտանիքի կողմէ դիտուեցաւ որպէս հասարակ ահաբեկչութիւն, Լիզպոնի գործողութիւնը եկաւ այդ սխալ կարծիքը մաքրելու, ըսելով ահաւասիկ մենք 5 Հայ երիտասարդներ նուիրեալ Հայ ազգի կուգանք մեր սեփական կեանքը զոհելու, եւ ոչ մէկ ուրիշ զոհ բացի մեզանից, որովհետեւ մենք ահաբեկիչներ չենք մենք կը հաւատանք մեր արդար դատին եւ մենք զմեզ կը զոհաբերենք…
Տղաքը յաջողեցան մաքրել այդ ահաբեկչական պիտակը որը դրոշմած էին մեր ճակտին:
Երկրորդ
Լիզպոնի տղաքը իրենց գործողութեամբ ուզեցին անգամ մը եւս յիշեցնել եւրոպային որոնք իրենց առիւծի բաժինը ունին Հայկական ցեղասպանութեան իրագործման, յիշեցնել եւ ազդարարել որ մենք պահանջատեր ենք եւ չենք հրաժարիր մեր դատի արդար իրաւունքէն…
Միջազգային պետութիւնները այդ գործողութիւնէն ետք իրարահաջորդ կերպով սկսան ճանչնալ Հայկական ցեղասպանութիւնը, եւ տղաքը դարձեալ յաջողեցան…
Երրորդ
Արթնցնել այսպէս ըսուած քնացած Հայ անտարբեր երիտասարդութեան մեկ փաղանքին որոնք արդէն սկսած էին օտարանալ եւ հեռանալ Հայկական միջավայրէն, որոնք սկսած էին կասկածի տակ դնել թուրքին գործած ցեղասպանութիւնը, եւ կուզէին մտերմանալ թշնամիյին հետ որպէսզի ստեղծուի արեւտրական եւ մշակութային անձնական շահեր…
Լիզպոնի տղաքը ինչպէս իրենց ողջութեան ընթացքին կը հետեւէին եւ կը պայքարէին այդ թրքաբարոյ արարքներուն դէմ, այդպէս ալ իրենց նահատակութեամբ եկան անգամ մը եւս ըսելու:
Թուրքը մեր թշնամին է:
Թշնամիյին չեն սիրէր:
Թշնամիյին անձնական շահերու համար չեն յարգեր:
Չեն այցելեր թշնամի երկիրը պապենական հողերը տեսնելու պատրուակով:
Թշնամիյին շոյող եւ փաղաքշական ականուած մշակոյթը չեն քաջալերէր:
Մէնք թոյն չենք սերմաներ եկող սերունդներուն մէջ, պարզապէս կուզենք յիշեցնել թէ թուրքը մեր թշնամին է եւ կը մնայ մինջեւ հատուցէ…
Լիզպոնի տղաքը իրենց նահատակութեամբ այս տողերը ուզեցին ամրացնել եկող սերունդներուն հոգիներուն եւ մտքերուն մէջ.
Ահա այստեղ է որ իրենք ձախողեցան:
Եւ 30 տարի ետք այդ պատանիին խոսքերը ուղեղիս կը հարուածէն, բայց մէնք արժանի ե՞նք
Ոչ եւ հազար անգամ ոչ, մէնք արժանի չենք ձեր թափած արեան…
Այսօր Հայրենիք թէ սփիւրք մորցած ենք ով է մեր թշնամին, եւ ամէն ջանք կը թափենք որպէսզի Հայ թրքական սահմանը բացուի թքած ունենալով Լիզպոնի մէջ թափուած անմեղ արեան, սփիւրքի մէջ, Հունաստանը, Կիպրոսը, Սպանիան եւ այլ զբոսաշրջիկային երկիրներ վերացան քարտէսէն իրենց տեղը զիջելով Անթալիայի, Իսթանպուլի եւ տարբեր թրքական բարեկամ քաղաքներու…, Հնդկական մետաքսը այլեւս պէտք չէր մեր վաճառականներուն կամ եւրոպական եւ ամերիկեան հագուստեղէնները, յաւելյալ գումար վաստակելու համար աւելի հարմար է առեւտուր ընել եղբայր թուրքէն, թրքական ուտեստները հանկարծ աւելի քաղցրահամ դարցան այն նոյն մարդկանց ովքեր Պուրճ-Համուտի հրապարակը թիզեցին եւ այրեցին թրքական նպաստը որը ուղարկուած էր Սէուտական Արաբիոյ կողմէ, եւ այս բոլորը կ՛ընենք ըսելով թէ ինչ կա ո՞ր Մեր Հայերն են պատրաստողը, կամ մէնք կայցելենք մէր պապերուն երկիրը եւ այլն…
Արդէն մշակոյթը, նկարչութիւնը, երգարուեստը, պարարուեստը, մարզական կեանքը ազգութիւն չի ճանչնար եւ թշնամի բարը նոյնիսկ չի վայլեր այս պարագային թուրքիոյ:
Երբ մտաւորականները, աւելի ճիշդ մտաւոր-ականները օր ու գիշեր կը ճգնին թէ ինչպէս կարելի է սիրաշահիլ թուրք մտաւոր-ականներուն, չէ՞ որ Գրիգոր Զոհրապը եւս ունէր թուրք մտաւորական ընկերներ…
Մէնք երկրորդ Լիզպոնի տղաք չենք կրնար ունենալ որպէսզի ամէն մի տասնամեակ իրենց անմեղ արիւնը թափելով մեզ հիշեցնեն թէ ով է թուրքը…
30 տարիներ անց եւ նախադէպը չունեցող գործողութեան մը նահատակները կը ննջեն օտար հողի մէջ, եւ նոյնիսկ արժանի չեն ազգային կամ պետական հերոսի կոչման, բնականաբար իրենք կարիք չունեն այդ տեսակի կոչումներու, սակայն այսօրուայ դասալքուած եւ օտարացած երիտասարդները անգամ տեղեակ չեն Լիզպոնի գործողութիւնէն, եւ որը կրնար որպէս դասագիրգ ծառայել եւ աւելին՝ սնունդ տալ իրենց դասալքուած կեանքին.
Սիրելի Արա, Վաչէ, Սեդրակ, Սագօ եւ հարազատ եղբայր Սիմոն, հանգիստ ննջէք ձեր ծննդավայր Պուրճ-Համուտի գերեզմանատան մէջ, թող օտար հողը թեթեւ ըլլայ ձեր աճիւններու վրայ, դուք արժանի չէք Հայաստանի հողին…
Ամէն ինչ կանցնի կերդայ բայց կը մնայ պատանիի ճշմարիտ խօսքը ՄԷՆՔ ԱՐԺԱՆԻ ՉԷՆՔ…
Լիզպոնի գործողութեան արմատները չեն չորցած եւ չեն չորնար, կը մնայ յաջորդ սերունդներուն որոշել, արժէ՞ վերակենդանացնել այն, թէ վէրջնականապէս թաղել այդ գաղաբարը իրենց աճիւններու հետ…
Զարեհ Եահնիեան, Գիւմրի - Հայաստան 2013

Комментариев нет:

Отправить комментарий

Blogger Widgets