ՄԵՆՅՈՒ

ՊԱՏՄԱՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ, ԳՐԱԿԱՆ - ԳԵՂԱՐՎԵՍՏԱԿԱՆ, ՓԱՍՏԱՎԱՎԵՐԱԳՐԱԿԱՆ, ՀԱՆՐԱՄԱՏՉԵԼԻ, ՈՒՍՈՒՑՈՂԱԿԱՆ, ԱԶԳԱՅԻՆ, ՀԱՅՐԵՆԱՍԻՐԱԿԱՆ, ԿՐԹԱԴԱՍՏԻԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԲԼՈԳ   «Բոլորն ուզում են իրենց երեխաներին թողնել լավ աշխարհ, իսկ ես աշխարհին ուզում եմ թողնել լավ երեխաներ» ԿԱՐԼՈՍ ՍԼԻՄ ԷԼՈՒ  
Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu

22.12.2013

ԱՐՇԱԿԻ ԹԱԳԱԴՐՈՒՄՆ ՈՒ ՄԱՆՎԵԼԻ ՄԱՀԸ

Հաղթանակից հետո Մանվել սպարապետը Արշակունի տիկնոջ և նրա զույգ զավակների հետ, հայոց արքունի ամբողջ բանակով, մեծամեծ ավագներով ու նախարարներով գնում է Կարին գավառը։ Այստեղ Մանվել Զորավարը իր Վարդանդուխտ դստերը ամուսնացնում է Պապ թագավորի պատանի որդու՝ Արշակի հետ։ Ապա նրա եղբորը՝ Վաղարշակին, ամուսնացնում է Բագրատունի թագադիր ասպետի դստեր հետ, երկուսի համար էլ մեծ հարսանիք կատարում, որը մեծ ցնծություն և ուրախություն է պատճառում համայն Հայոց աշխարհին։ 
Այնուհետև հավաքելով Հայոց աշխարհի բոլոր մեծամեծներին ու տանուտերերին, Մանվելը Արշակին թագավոր է կարգում Հայոց աշխարհի վրա, իսկ նրա եղբայր Վաղարշակին շնորհում թագավորի երկրորդության պատիվը։ Հայոց աշխարհը դարձյալ մեծ ցնծությամբ է ընդունում իր նոր թագավորի հաստատումը։ 
Այս ամենը կատարելուց հետո հայոց մեծ զորավար-սպարապետը հիվանդանում է ծանր ու մահաբեր հիվանդությամբ։ Մանվելը մահվան մահճում իր մոտ է կանչում իր Արտաշիր որդուն, նրան հանձնում Մամիկոնյան տոհմի տանուտիրական իշխանությունը և Հայոց աշխարհի սպարապետությունը։ Նա պատվիրում է որդուն՝ հնազանդ ու հպատակ լինել նորընծա Արշակ թագավորին, հավատարմությամբ ծառայել, կռվել ու մեռնել հարազատ Հայոց աշխարհի ու թագավորի համար։ 
— Ուրախությամբ հանձն առ քո մահը քո հարազատ երկրի համար, ինչպես քո քաջ նախնիները,— ասում է Մանվելը Արտաշիրին,— որովհետև, դա արդար գործ է և աստծո կողմից ընդունելի։ Երկրի վրա քաջության անուն թողեք և ձեր արդարությունը երկնքին նվիրեցեք։ Մահից ամենևին մի վախենաք, համարձակ մեռեք աստվածապաշտ երկրի համար, ձեր բնիկ տերերի՝ Արշակունիների համար։ Ձեզ հեռու պահեք նենգությունից, պղծությունից և չարությունից, ձեր ժողովրդին, թագավորին, աստծոն ծառայեցեք մաքուր սրտով և հավատարմությամբ։ 
Ապա Մանվելը հրովարտակ է գրում հունաց թագավորին և նրա հովանավորությանն է հանձնում Հայոց աշխարհն ու Արշակ թագավորին։ 
Երբ Մանվելի հիվանդությունը խորանում է և նրա առողջական վիճակը ծանրանում, նրա մահճի մոտ են հավաքվում Արշակ թագավորը, իր կին Վարդանդուխտը, հայոց բոլոր ավագները, մեծամեծները, նախարարները, բոլոր երևելի մարդիկ՝ տղամարդ թե կին։ Մանվելը ներկաներից առանց քաշվելու մերկանում է, բացում իր մարմնի բոլոր մասերը և ցույց տալիս պատերազմներում ստացած իր անհամար վերքերի սպիները։ Ներկաները բոլորը մնում են զարմացած, որովհետև նրա մարմնի որևէ անդամի վրա անգամ դրամի չափ մի տեղ չկար, որ պատված չլիներ սպիներով։ Մանվելն սկսում է լալ և հուզմունքով գանգատվել. 
— Մանկությունից ի վեր ես պատերազմների մեջ եմ մեծացել, ամեն մի վերք տարել եմ քաջությամբ, բայց ինչո՞ւ ինձ բախտ չվիճակվեց պատերազմի մեջ մեռնելու, այլ մեռնել այսպես՝ անասունի պես. ինչո՞ւ ես բախտ չունեցա ընկնել կռիվներում մեր երկրի, մեր երկրի բնիկ Արշակունի տերերի, մեր կանանց ու զավակների, աստվածապաշտ մարդկանց, եղբայրների, ընկերների և մտերիմ բարեկամների համար։ Ես պատերազմներում ինձ շատ հանդուգն էի պահում, կարծում էի՝ կընկնեմ հերոսի մահով։ Բայց տեսա՞ք, թե ինչ պատահեց, ինձ վիճակվեց մեռնել վատագույն մահով՝ անկողնում պառկած։ 
Ապա Մանվելը դիմում է Արշակ թագավորին և ասում. 
— Ես ապրել եմ աստծով իբրև ջերմեռանդ քրիստոնյա, ինձ վրա անհուսությամբ ու անկարգ լաց ու կոծ չսարքեք հեթանոսների նման։ Ինձ համար ոչ ոք թող կոծ չանի, մեղապարտ լինի՝ ով անի։ Բայց ես անկարող եմ իմ մահից հետո մեկին սաստել, որ չանի այն, ինչ ես չեմ կամենում։ Ուստի ով ինձ սիրում է, իմ հիշատակի համար թող իմ ուզածը անի։ Պատերազմի մեջ մահից մի վախեցեք, որի մեջ, ցավոք, ես չմեռա, դա էլ, երևի, աստծո կամքն էր։ 
Մահից առաջ Մանվելը կանչում է իր սպասավորներին, բերել է տալիս շատ գանձեր և իր ձեռով բաժանում աղքատներին ու կարոտյալներին։ Նա իր ունեցվածքից շատ կալվածքներ ու գանձեր է նվիրում եկեղեցիներին ու վկայարաններին, քահանայապետներին ու եկեղեցու պաշտոնյաներին։ 
Բայց երբ հայոց սպարապետը մեռնում է, ոչ ոք այլևս ուշադրություն չի դարձնում կոծ չանելու նրա խնդրանքին։ Հայոց աշխարհի բոլոր մարդիկ, ազնվական, թե շինական, քաղաքացի, թե գյուղացի՝ դառնապես ողբում, լալիս, կոծում են իրենց սիրելի զորավարի մահը։ 
Ամեն մարդ սգում է նրան, ինչպես սեփական հորը, ողբում էին նրան իր քաղցրության, մարդասիրության, հեզության, խնամատար բարերարության համար, կարոտագին մղկտում էին իրենց քաջ զորավարի, իրենց փրկչի, իրենց անհաղթ, անվախ ու բազմարդյուն սպարապետի համար։ 

1 комментарий:

Blogger Widgets