ՄԵՆՅՈՒ

ՊԱՏՄԱՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ, ԳՐԱԿԱՆ - ԳԵՂԱՐՎԵՍՏԱԿԱՆ, ՓԱՍՏԱՎԱՎԵՐԱԳՐԱԿԱՆ, ՀԱՆՐԱՄԱՏՉԵԼԻ, ՈՒՍՈՒՑՈՂԱԿԱՆ, ԱԶԳԱՅԻՆ, ՀԱՅՐԵՆԱՍԻՐԱԿԱՆ, ԿՐԹԱԴԱՍՏԻԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԲԼՈԳ   «Բոլորն ուզում են իրենց երեխաներին թողնել լավ աշխարհ, իսկ ես աշխարհին ուզում եմ թողնել լավ երեխաներ» ԿԱՐԼՈՍ ՍԼԻՄ ԷԼՈՒ  
Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu

06.07.2014

ՆԱԶԻԿ ՀԱԿՈԲՅԱՆ. «Ուրվական»

Գզգզված գլուխ էր երևում երիցուկների դաշտի կենտրոնում: Շեկ գանգուրներ էին: Կարելի էր պատկերացնել լայն ճակատը ծածկող մազափունջը: Անչափ շատ էի սիրում փոքրիկի աչքերը: Կարոտել էի: Մինչ ես լարված փորձում էի տեսնել նրա դեմքը, դու ափդ պարզել ու որսում էիր կանաչի խորքից դեպի վեր պարզված թմբլիկ թաթիկը: Գյուղի շները աղեկտուր հաչոցով ցիրուցան էին անում դաշտում տիրող խաղաղ լռությունը: Կռացար, գտար, գրկեցիր փոքր մարմինը, վեր բարձրացրիր: Երեխան սկսեց ուրախ ծիծաղել` ատամները փայլեցնելով արևի տակ: Կճատ քթին երիցուկների ծաղկափոշին էր: Նրա ձեռքերը գրկեցին քո ուժեղ պարանոցը վստահությամբ, հպարտությամբ, ու դու չկարողացար զսպել արցունքներդ: Ես նայում էի քո հեռացող թիկունքին: Ձայն տվեցի, չէիր լսում: Երեխան, գլուխը ուսիդ դրած, անթարթ նայում էր ինձ: 
Շները ճագարին մի քանի կտոր արեցին՝ արյունն ու մոխրագույն մորթը ցիրուցան անելով բակում: Դրանցից մեկի ատամները գազազած քաշքշում էին իրեն բաժին ընկած ականջը: Հայացքս թեքեցի: Սիրտս պայթում էր կարեկցանքից: Հետո հիշեցի, որ մի քանի օր է արդեն, ինչ հիվանդասենյակի պատուհանից եմ նայում աշխարհի այս փոքր պատառիկին, ուր խեղված ու համր սպասում էր տարածված: Ներսից խոսակցության ձայներ էին լսվում: Տարեց մի կին էր հիվանդներից մեկը, հայհոյում էր տղամարդու նման: Ես շրջվեցի դեպի ներս ու առաջին բանը, որ տեսա, կեղտոտ բլուզի անշնորհք հավաքված օձիքն էր նրա յուղոտ պարանոցին: Շիկակարմիր մազերի ծայրերը ցցված էին ու կատաղած մեղվախմբի նման անհանգիստ աջ ու ձախ էին անում: Ծնկներս ցավում էին: Նստեցի մահճակալին: Կինը տնտղեց ինձ, հետո հեգնանքով քմծիծաղեց.
-Էլի չեկան:
Թաքցրի հայացքս նրանից: Կեղտոտ բան էր ստացվում, երբ թույլ էի տալիս` գարշ մտքերը մոտեցնի իմ թանկ կարոտներին: Ամբողջ էությամբ զգում էի դեմքիս տարածված դեղնությունն, իսկ աչքերս դեռ չէին վարժվում ձեռքերիս ձգված թափանցիկ մաշկի հետ: Ես չէի: Այսպիսի դեպքերում միշտ ինձ նմանները փորձում են սրա նմաններին ինչ-որ բան ապացուցել: Շատ ափսոս է այդպիսի ամեն մի փորձը: Նա ճոճվելով, քթի տակ մռթմռթալով, գնաց դեպի սառնարանը: Նույն շտապով հայացքս փախցրի նրա պարարտ տեսքից, ինչպես քիչ առաջ հոշոտված ճագարին տեսնել չուզեցի: Ինձ թվա՞ց, թե՞ բերանումս բողոքի ձայն էր պայթելու: Քիչ հետո մի քանի ափսե չխկչխկացնելով, հայհոյելով ու աթոռը հատակի վրայով այս ու այն կողմ տանելով` կինը մի կարգին աղմուկ բարձրացրեց: Ամբողջ էությամբ կծկվել էի նյարդային վիճակից: Բարձիս տակից լուռ դուրս քաշեցի փայլուն կազմով գիրքը: Շապիկի վրա մատներս սահեցին, տրորելու, սրբելու նման գիրը շոշափեցին: Դրսից շների աղմուկն էր: Հիմա ավելի գազազած էին հաչում: Հիվանդասենյակում տաքացրած ճաշի հոտն էր ու կնոջ հսկայական երախի ծնոտի անշնորհք ձայնը: Սուզվեցի ներսումս ճոճվող լռության գիրկը, փնտրեցի, գտա քո աչքերը: Քո ցածր, մաքուր ձայնը կծոտելու պես լցվեց ականջներս, սեղմեց կոկորդս: Որտե՞ղ ես: Մութն ընկնում է արդեն: 
Սարսափելի խռմփոց էր: Վախենում էի դրա ընդմիջումներում տիրող լռությունից: Հիվանդանոցում ուրվական կար: Իմ անպաշտպան, միայնությունից փշաքաղված հոգին հեշտ էր սեղմել աներևույթ ձեռքերով: Դատարկ աչքերով ուրվական էր, որ սահում էր առարկաների վրայով, ճանկռելու նման մատները քսում մարդկանց քնած երեսներին: Քաղցած էի: Մարմնիս թուլությունն ավելի խոցելի էր դարձրել միտքս: Ձախ կողքիս ցավից քարացել էի, շարժվել չէի կարողանում: Վախենում էի մահից: Չգիտեմ` ինչն էր ավելի սարսափելի՝ իմ հիվանդ լինե՞լը, թե՞ միայնությանս միջանցքում պտտվող տեսիլքների քարշ եկող ոտնաձայնը: Դու չկայիր: Իմ որդին, որ քեզանից էր, չկա՛ր… Մնացել էի անտեր: Սպասել չէի կարողանում: Սավանը տրորվեց մարմնիս թեթև շարժումից: Անասելի ծանր թաթով ցավը սեղմեց մարմինս: Ինձ թվաց` կորցնում եմ գիտակցությունս: Այդպես էլ առավոտյան ինձ գտա ուշաթափ վիճակում: Երկու զույգ ձեռքեր մարմինս քաշքշեցին, գցեցին պատգարակի վրա, ճոճելով տարան դեպի խավար միջանցքը: Գյուղից աքաղաղների կոկորդային, խռխռացող կանչն էր: Շները լռել էին: Ի՞նչ գյուղ էր: Մի քանի անգամ ինքս ինձ հարցրել ու չէի գտել պատասխանը: Լույսն անսպասելի ապտակի նման պայթեց երեսիս: Աչքերս փակեցի: Ծխախոտի հոտը լցվեց ռունգերս: Սրտխառնոցից խոժոռվեցի: Բժշկի ձեռքերը ուսերիցս իջեցրին շապիկս: Թիկունքս սառն էր: Ինձ թվում էր` նրա ձեռքերը իմ մարմնի միջով սահում-անցնում էին` իրականում չդիպչելով մաշկիս: Ստվեր էի դառնում: Կոպերս չէին բացվում: Փակ աչքերով տեսա որդուս փոքր ձեռքերը` մանկապարտեզի վառ կանաչ վանդակաճաղերից կառչած: Քեզ տեսա՝ մի քիչ օրորվող քայլվածքդ, սև հագուստդ, ճակատիդ իջած, քրտնած մազերդ: Երեխային տեսնելով` դեմքիդ գունատ հոգնությունը ցրվեց: Ժպիտդ բացվեց լույսի նման: Ափսոսանքից մարմինս կուչ եկավ: Օտար ձեռքերը տնտղում էին իմ անհաղորդ, կիսամեռած մարմինը, ու ես քեզ ավելի էի կորցնում: Որդուս աչքերը կկոցված էին, գույնը չտեսա: Սկսեցի լաց լինել: Ասեղի սուր ծակոցը երակիս մեջ թանձր հեղուկ լցրեց: Մարմինս սառչում էր: Ուզում էի մեռնել, որովհետև գիտեի՝ չեք գալու, երբե՛ք: 
Միջանցքում անտանելի քստքստոց էր: Զայրույթից փշաքաղվեցի: Աչքերս բացվել ու զննում էին իմ նոր սենյակը: Տեսնում էի սեղանին դրված մածունով լի բանկան: Ստամոքսս կծկվեց քաղցից: Արցունքներս խեղդեցին, որովհետև հասկացա՝ ամենաուժեղ բնազդը քաղցի զգացումն է: Միշտ զարմանում էի` ոնց են որդեկորույս մայրերը իրենց զավակին թաղելուց հետո ուտելու ցանկություն ունենում: Ես իմ որդուն էի կորցրել, որովհետև երբեք չէի ունենալու նրան: Մեռել էր վերջին հույսը, որ իմ մարմնում երբևէ կապրի այն սաղմը, որ մեծանալով, պայքարելով, մեր զավակն էր դառնալու: Դու փախցրել էիր աչքերդ, մերժել իմ տաք գիրկը: Ես չգիտեմ նույնիսկ` ինչ աչքեր կունենար նա` իմ կորցրած որդին: Ես հիմա սգում եմ նրա կորուստն ու մտովի, գժի նման փախցնելով նրա ձեռքերը՝ համբույրներով եմ ծածկում փափլիկ թաթիկները՝ պատկերացնելով խուտուտից հրճվող նրա աչքերը: Գույնը չեմ տեսնում: Մարմինս մեռնում է, սեր իմ: Աչքերս հառած քո հեռացող թիկունքին` ափսոսում եմ, որ այստեղ եմ, սառը սավանի վրա տարածված մերկությունս տաք չէ, չի ապրում, քո գրկից հետո սուզվել է մահաթմբիրի մեջ ու չի ուզում զգալ ոչինչ: Աղմուկ լսեցի: Աչքերս գտան դռան շրջանակը: Իմ հիվանդասենյակի ընկերուհին ներս նայեց դռնից: Կեղծ ատամնաշարը դեղնած ժպիտ նկարեց երեսին: 
-Տոլմա եմ բերել: Սաֆարյանն ասեց՝ պիտի ուտես: 
Նա նույն սարսափելի քստքստոցով ներս մտավ՝ թասը ձեռքին: Ճաշի հոտը հասավ քթիս: Նույնիսկ նրա ձեռքից կուտեի ցանկացած լափ, միայն թե ինձ խնամեին: Ծամում էի կաղամբի մեջ փաթաթված համեղ միսը: Վիզս հոգնում էր լարվածությունից, միտքս՝ շարունակ հիվանդասենյակիս մյուս ընկերուհուն հիշելիս: Գիտեի՝ երեքով էինք այդ փոքր սենյակում: Երրորդն ո՞վ էր: Ծամելու հետ չէի նայում կնոջ ճարպոտ երեսին: Նա անշնորհք նստեց ճոճվող աթոռին, ձեռքերը խփեց ծնկներին.
-Վիշտ ունես, համրացել ես ցավից: Տղաս եկավ մի տասն օր առաջ, կռվեց, գնաց: Ուրիշ ոչ մեկը չունեմ: Հարևանուհիս համով-համով ճաշեր է բերում, լաթերս տանում լվանում: Բայց մեկ է՝ մենակ եմ: 
Աչքերս սառչել էին թասի մեջ մնացած ճաշի երեսին:
-Մածուն եմ ուզում:
-Հա, ճիշտ,-նա աղմուկով ելավ տեղից:-Մի ժամ առաջ բերեցի, քնած էիր: 
Թևիս տակ սեղմել էի ծալված հագուստս: Քայլում էի միջանցքով: Մեկի երեխան լաց էր լինում` կոկորդը չխնայելով: Ոտքերս քարշ էին գալիս: Հետաքրքրությունն ինձ ստիպեց արագ քայլել, հասա հիվանդասենյակին: Շատ էի ուզում տեսնել մեր երրորդ ընկերուհուն: Պատուհանի տակ մեկնված մահճակալը դատարկ էր: Գորշականաչ ծածկոցի տակ պատկերացրի օսլայած, նոր արդուկված սավանի սառնությունը: Ոտնաթաթերս մղկտացին: Պառկել չէի ուզում: Աչքերս փնտրում, չէին գտնում երրորդ մահճակալը: Ինձ դիմավորեց կինը, ժպտաց: Անկեղծ ժպիտ էր, շատ ազդվեցի դրանից: Նստեցի մահճակալին` առանց ծածկոցը ետ տանելու: Մինչև երեկո այդպես նստելու էի ու թղթի կտոր փնտրեի, որի վրա երևակայական գանգուրներ գծելուց հետո պատմեի դիմագծերի մաքրության առեղծվածը: Իմն էին ամեն մի գիծն ու կնճիռը, դեմքի լույսը, աչքերի փայլը: Մատիտը գույնը սևով էր ներկելու, բայց արդեն գիտեի՝ դու կաս, ինձանից հեռու շնչում ու ապրում ես` մի տաք գրկի մեջ սուզված, ուր ամեն մի դող սեփականացրել ու կնքել ես քո անունով: Չափսոսա՛ս, երբե՛ք չզղջաս, որ ես այսքան շատ, անմնացորդ քոնը լինելով, այսքան հեռու եմ ձեռքերիդ դիպչելու համար: Ինձ մեկուսի հիշիր` աչքերդ թաքցնելով, խորը քնից արթնացողի շշմած ցրվածությամբ, որ ցավ չպատճառեմ հանկարծ: Իմ սերը տաք ու գգվող ափերի նման քո շուրջը լույս է նկարել: 
Կինը գիրկս դրեց մակարոնով լի ափսեն:
-Կե՛ր: Երեսիդ գույն չկա:
Երրորդ հիվանդն այդպես էլ չեկավ, չտեսա նրան: Վախենում էի հարցուփորձ անել ու հանկարծ պարզել, որ չի էլ եղել: Ուրվականը ճակատիս էր կպել սառը հպումով: Հիմա ավելի մոտ էր: Շները պատառոտում ու բակով մեկ ցիրուցան էին անում աղբանոցից քարշ տված տոպրակները: Ես երբեք այցելու չունեցա: Ինձ համար ոչ ոք չվճարեց դեղորայքի ու բուժօգնության համար: Բոլորն ուզում էին, որ ես կամ առողջանամ, կամ մահանամ: Իմ հիվանդասենյակի ընկերուհին կերակրում ու խնամում էր ինձ մոր նման: Արդեն հասկացել էի՝ իրեն պետք էր ինձ նման մեկը խղճալու, խրատելու, խնամելու համար: Թղթի վրա երեխայի ձեռք էի գծել: Մատները թմբլիկ ու ծալքերով էին ստացվել: Ժպտում էի նայելիս: Դու երբեք չիմացար, որ ես այստեղ եմ: Եթե մի անգամ մտածեի իմ մասին, անհանգստանայի, ոնց հարկն է, կփորձեի քեզ լուր ուղարկել, որ գայիր, գտնեիր ինձ: Իրականում ինքս էլ չգիտեի, թե որտեղ եմ, ու կարևոր էլ չէր: Ցավս բթացել էր: Ամենալուռ վախերիս կենտրոնում դու խոնարհվում էիր երեսիս, ժպտում, ու ես նորից կին էի` փափուկ ու տաք մարմնով կին, ով քո ափերի հպումից փշաքաղվել էր ու երազել որդի ունենալ քեզանից: 
Շատ վաղ առավոտ էր: Մտածում էի՝ նույնիսկ աքաղաղներն են քնած: Մութը վատ ջնջված մատիտահետքի նման տարածված էր օրվա աչքերին: Շապիկս սառն էր: Սառը ջրի նման անտանելի էր դրա հետ մարմնիս շփումը: Բակով անցա: Նեխած աղբի հոտը հալածվում էր դաշտից եկող ծաղիկների բույրից: Քիթս հոտոտեց օդի մեջ սառած լույսը: Հեռվում գնացքի գծեր էին երևում, ծուռտիկ, կարկատված տանիքներով տներ: Նայեցի ու տեսա բացվող լույսը: Գնում էի՝ հոգնած ոտքերս քարշ տալով փոշոտ ճանապարհին: Ինքս իմ աչքին գծագրվում էի ավելի պարզ, դեղնաշատ ֆոնի վրա: Դաշտը հեռվից շքեղ գորգով գայթակղում, կանչում էր մաշվող ոտքերս: Գիտեմ՝ չեն ափսոսալու ինձ, որովհետև ինքս երբեք դա չեմ արել ինձ համար: 
Երեխան քո ուսերից իջել ու նստել է ծնկներիդ: Մտքերդ հեռու են տարել հայացքդ, տարածել դաշտերի մաքուր, անհուն մակերեսին: Աչքերդ սև են` իմ սիրած գույնը այն պահից, երբ առաջին անգամ նայեցիր ինձ: Երեխայի աչքերն այդպես էլ չտեսա: Նա, ծնկներիցդ առաջ հակվելով, կռանում, ափով երիցուկներ է փնջում ու լցնում նոր արդուկված, մաքուր տաբատիդ վրա: Սև ֆոնի վրա արտակարգ է ճերմակ ու դեղին ծաղկափոշին: Երեխան քեզ նման է, բայց դեռ շեկ մազեր ունի, ինչպես դու` փոքր ժամանակ: Եկել եմ թաքուն մի հայացքով նայեմ ձեզ, որ գնամ…

ՆՅՈՒԹԸ ՎԵՐՑՎԱԾ Է Գայանե Մկրտչյանի ՖԵՅՍԲՈՒՔՅԱՆ ԷՋԻՑ

Комментариев нет:

Отправить комментарий

Blogger Widgets